Portal wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Są one wykorzystywane w celu zapewnienia poprawnego działania serwisu. W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień dot. przechowywania plików cookies w Twojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie plików cookies na Twoim komputerze.
x
  • BIP
  • Kontakt
  • polski
  • English
  • niemiecki
Aktualności
05.11.2018
W Zbąszyniu dobiegły końca obchody „Dni Otwartych Ramion” organizowanych od kilku lat wydarzeń upamiętniających rocznicę deportacji Żydów polskiego pochodzenia z III Rzeszy do Polski – do Zbąszynia. W tym roku przypadła 80 rocznica tych historycznych wydarzeń, które prof. Jerzy Tomaszewski określił jako „preludium Zagłady”. Upamiętniając wydarzenia z 28 października 1938 roku, władze miasta oraz różne instytucje, organizacje pozarządowe i osoby prywatne włączyły się w przygotowanie okolicznościowych spotkań, prelekcji, warsztatów i koncertów, które trwały ponad tydzień.

„Dni Otwartych Ramion” rozpoczęły się w niedzielę 21 października koncertami niemieckiego zespołu "Diplomatische Streichquartett", które odbyły się rankiem w kościele w Łomnicy i po południu w Filharmonii Polkloru Polskiego w Zbąszyniu. Kwartet, w skład którego wchodzą muzycy: Matthias Hummel (I skrzypce), Felix Klein (II skrzypce), Ernst Herzog (altówka) i Petra Kiesling (wiolonczela), zagrał utwory Wenberga, Bacewicz i Mendelssohna. Koncert poprowadziła dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I st. im. St. Moniuszki w Zbąszyniu, Julita Skowrońska. Muzyk z berlińskiego zespołu, Ernst Herzog, w czasie koncertu opowiedział publiczności, jak ważne są podobne spotkania międzykulturowe, kiedy sztuka buduje mosty między narodami, szuka wybaczenia i tolerancji. Mówił także o tym, jak jego pokolenie Niemców stara się szukać pojednania po dramatycznej przeszłości sprzed 80. lat.

Koncert niemieckich muzyków zrealizowany został w czasie „Dni Otwartych Ramion” w ramach projektu "Most kultury przez Odrę", który trwa już od 2009 roku. W tym roku tematem realizowanego wydarzenia była wspólna historia żydowska. Celem wszystkich działań jest pokazanie wspólnej spuścizny kulturowej obszarów po obu stronach rzeki Odry.

W czwartek 25 października odbył się kolejny koncert upamiętniający 80. rocznicę deportacji, znowu w międzynarodowej oprawie artystycznej. W Filharmonii Folkloru Polskiego wystąpili  młodzi filharmonicy wiedeńscy i wykonali koncert muzyki inspirowanej kulturą żydowską -zespół „DuoArte” w składzie:  Nadja Stiegler (wiolonczela) oraz Maria Kasznia (fortepian). W programie koncertu były utwory kompozytorów żydowskich i autorów, którzy inspirowali się kulturą judaizmu: m.in. Ernesta Blocha przepiękna modlitwa „From Jewish Life”, „Piosenka bez słów” Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego i „Preludia” George’a Gershwina. Występ młodych artystek spotkał się z niezwykłym przyjęciem – publiczność nagrodziła je owacją na stojąco - i uświadomił słuchaczom, jak wielką spuściznę artystyczną pozostawili po sobie twórcy pochodzenia żydowskiego i jaka ogromna inspiracją dla artystów z całego świata jest ich kultura. 

W piątek, 26 października uroczystości upamiętniające zaczęły się o godzinie 9.00 od podniesienie flagi na Rynku w Zbąszyniu. Następnie uczniowie z miejscowych szkół i ze szkół w Zbąszynku, wzięli udział w grze miejskiej „Śladami Preludium Zagłady” organizowanej od kilku lat przez Zespół Szkolno-Przedszkolny w Zbąszyniu, w ramach kolejnej edycji wieloletniego projektu „Pamięć dla przyszłości”, której koordynatorami są nauczyciele historii: Jerzy Sikuciński i Łukasz Pawłowski. Trasa gry obejmowała najważniejsze miejsca związane z wydarzeniami „Polenaktion” w Zbąszyniu: dawną granicę polsko-niemiecką, dworzec kolejowy, starą pocztę nr 2, teren dawnych koszar wojskowych (dziś: teren byłego zakładu „Romeo”), miejsce dawnego młyna braci Grzybowskich, budynek dawnej szkoły miejskiej na Placu Wolności, dawną synagogę na ul. Żydowskiej, byłą strzelnicę (budynek ZCK), salę gimnastyczną – tzw. ćwicznię, oraz cmentarz żydowski z pamiątkową tablicą w kształcie macewy.
W południe, w Zbąszyńskim Centrum Kultury, odbył się spektakl „Przenikanie” Teatru S, przygotowywany specjalnie dla młodzieży z Zespołu Szkół nr 1 w Zbąszyniu, a wieczorem w Bibliotece Publicznej w Zbąszyniu odbyło się slajdowisko podróżnicze, którego tytuł brzmiał „Izrael odczarowany. A jednak”. O swoim dwutygodniowym pobycie w sercu Izraela, Jerozolimie, oraz o podróżach po tym fascynującym kraju, przybliżając jego specyfikę, obyczajowość oraz komplikacje polityczne i religijne, opowiadała Anita Rucioch-Gołek, które jest także absolwentką seminarium dla edukatorów w Yad Vashem - Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu w Jerozolimie.
W sobotę 27 października odbyła się gra uliczna dla dzieci i rodziców „Śladami Zbąszyńskiego Balaganu” oraz warsztaty kulinarne tradycyjnych potraw żydowskich pt. „Kuchnia naszych sąsiadów”, które prowadziła w Domu Dziennego Pobytu Senior-Wigor Irena Kirmiel.
Wieczorem w Filharmonii Folkloru Polskiego wystąpił zbąszyński Zespół Wokalny „Pauza” w repertuarze  inspirowanym motywami żydowskimi.  Wykład dotyczący wydarzeń „Polenaktion” i roli Zbąszynian w przygarnięciu deportowanych z III Rzeszy Żydów wygłosił dyrektor Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej, Andrzej Kirmiel. Następnie wystąpiła Aleksandra Idkowska i zespól towarzyszących jej muzyków w koncercie pieśni izraelskich i żydowskich.

Oficjalne uroczystości rozpoczęły się w niedzielę 28 października w Zbąszyniu, a w poniedziałek przeniosły do Berlina
W niedzielę, 28 października, do Zbąszynia przyjechali goście z Berlina - m.in. potomkowie osób deportowanych do Zbąszynia w 1938 roku. Zwiedzili oni wystawę okolicznościową w holu dworca kolejowego, a następnie udali się na krótki spacer, zwiedzając miasto śladami wydarzeń z 1938 roku. Od godz. 16.00 zaczęły się oficjalne uroczystości w Filharmonii Folkloru Polskiego: wystąpienia Burmistrza Zbąszynia i zaproszonych gości; spektakl poetycki "Wszyscy braćmi być powinni" młodzieży zbąszyńskiej z Zespołu Szkół nr 1 oparty o korespondencję deportowanych Żydów; prezentacja oryginału Księgi Deportowanych Żydów do Zbąszynia ze zbiorów IPN. Na zakończenie glos zabrali potomkowie deportowanych Żydów, dziękując za zaproszenie do Zbąszynia i podkreślając wagę wszystkich wydarzeń upamiętniających organizowanych tego dnia w naszym mieście.

Następnego dnia, 29 października, w stolicy Niemiec miała miejsce wyjątkowa uroczystość poświęcona 80. rocznicy wypędzenia polskich Żydów z Niemiec. Po raz pierwszy upamiętniano tę rocznicę oficjalnie w Niemczech. Uroczystość odbyła się w Nowej Synagodze – Centrum Judaicum przy Oranienburger Strasse. W odchodach wzięła udział na zaproszenie strony niemieckiej  delegacja ponad 50 osób ze Zbąszynia: Burmistrz, Tomasz Kurasiński i władze miasta, przedstawiciele lokalnych instytucji i organizacji m.in. zajmujących się historią i upamiętnianiem, nauczyciele i uczniowie miejscowych szkół, mieszkańcy gminy.
W Berlinie, w Nowej Synagodze,  od lipca 2018 roku można zobaczyć okolicznościową wystawę pt. „AUSGEWIESEN! Berlin, 28.10.1938” poświęconą deportacji Żydów, a na niej interwencję artystyczną przygotowaną przez Wojtka Olejniczaka, artysty, zbąszynianina, prezesa Fundacji „Tres”. Na wystawie możemy zobaczyć unikalne, po raz pierwszy prezentowane pamiątki należące do rodzin osób deportowanych w 1938 do Zbąszynia i zapoznać się z historią wybranych żydowskich rodzin wygnanych z Berlina.
Uroczystość rozpoczęła się w centrum Judaicum od powitania rodzin osób deportowanych i przedstawicieli Rządu Federalnego oraz władz Berlina i delegacji ze Zbąszynia. Gosci powitała dr Anja Siegemund, dyrektor Fundacji Nowa Synagoga Berlin-Centrum Judaicum. Następnie głos zabrali: Heiko Josef Maas - Federalny Minister Spraw Zagranicznych; Petra Pau, Wice-Przewodnicząca niemieckiego Bundestagu; Ramona Pop, Burmistrz Berlina oraz Alina Bothe z Freie Universität Berlin (z Instytutu Europy Wschodniej). Wszyscy oficjele podkreślali w swoich wystąpieniach, że we współczesnej Europie nie ma miejsca na rasizm i nazizm oraz deklarowali niezgodę na wszelkie przejawy dyskryminacj.

Najbardziej wzruszającym momentem były wystąpienia członków rodzin osób deportowanych, m.in. córki pani Rity Adler - jednej z ostatnich ocalałych deportowanych osób z Berlina, która niestety, ze względów zdrowotnych, nie mogła przyjechać do Berlina.
Program uroczystości moderował redaktor niemieckiej telewizji ZDF, która wyemituje materiał dotyczący tych oficjalnych wydarzeń, a już wcześniej pokazała dwa krótsze informacyjne materiały filmowe dotyczące „Polenaktion”.


Organizatorem wydarzeń „Dni Otwartych Ramion” była Gmina Zbąszyń, Biblioteka Publiczna w Zbąszyniu, Fundacja „Tres”, Stowarzyszenie „Przestrzeń”, a koordynatorką „Dni Otwartych Ramion” Anita Rucioch-Gołek, kierownik zbąszyńskiej biblioteki i uczestnik programu „Liderzy Dialogu” Fundacji „Forum Dialogu” z Warszawy. Partnerami projektu byli: Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu, Fundacja „Forum Dialogu”, Instytut Pamięci Narodowej – Odział w Poznaniu oraz Uniwersytet im. Adam Mickiewicza w Poznaniu.



 (tekst: Anita Rucioch-Gołek, Biblioteka Publiczna w Zbąszyniu)




 

Galeria: Dni Otwartych Ramion

  •  

Hejnał Miasta Zbąszyń

  • szklanenegatywy.pl
  • zbaszyn1938.pl
  • rcz-zbaszyn.pl/